top of page

Szopy ewoluują i to nasza wina.

Szymon Piesia

19 lip 2026

Nie, nie jest to tylko chwytliwy nagłówek. Szopy na przestrzeni ostatnich lat zaczęły przechodzić jedną z najbardziej spektakularnych ewolucji, która może w przyszłości odmienić układ sił w kategorii zwierząt domowych. A jak do tego doszło? Głównym winowajcą jest nie kto inny, jak człowiek.

Regularnie rozbudowując nasze miasta, naturalnie doprowadziliśmy do gigantycznego wzrostu ilości śmieci, jednak to co jest dla nas śmieciem, dla wielu zwierząt stanowi istną kopalnie darmowych kalorii. Zwierzęta zaczęły więc dostosowywać swój tryb życia do tego darmowego bufetu. Jak otwarcie zauważa dr Lesch: Gdziekolwiek idą ludzie, tam są śmieci. [...] Wszystko, co zwierzęta muszą zrobić, to znieść naszą obecność, nie być agresywnymi, a wtedy mogą ucztować na wszystkim, co wyrzucimy. Łatwy dostęp do pożywienia to jednak nie wszystko - ludzie nie oddają swoich odpadków bez walki. Próbując utrudnić szopom dostawanie się do kubłów, zaczęliśmy stosować coraz wymyślniejsze zabezpieczenia. Efekt? Zamiast zniechęcić je do „włamań”, zmusiliśmy je do rozwiązywania coraz to trudniejszych śmietnikowych łamigłówek. Badania jasno wskazują, że stworzyliśmy środowisko, które nagradza elastyczność poznawczą. Udowadnia to praca zespołu dr Lauren A. Stanton (Wild raccoons demonstrate flexibility and individuality in innovative problem-solving), która potwierdza, że miejskie szopy wykształciły w sobie ponadprzeciętne zdolności innowacyjne. Ale inteligencja to tylko jeden element układanki. Żeby szop mógł na spokojnie rozpracować skomplikowany zamek od śmietnika, nie może być zestresowany. Zespół dr Sarah Benson-Amram w swoim badaniu (Environmental, individual and social traits...) udowodnił, że potulne i spokojne szopy uczą się znacznie szybciej. W miejskiej dżungli agresja po prostu się nie opłaca,a w rywalizacji o darmowe jedzenie wygrywają te osobniki, które wykazują wyższą tolerancję na obecność człowieka. Z kolei te nerwowe i agresywne tracą mnóstwo energii na ucieczkę lub walkę, częściej wpadają pod samochody w panice i rzadziej korzystają z ludzkich śmietników, bo boją się podejść do domów. Młode pokolenia dziedziczą tę łagodność, co prowadzi do coraz przychylniejszych interakcji z ludźmi. Ten brak konieczności polowania i promowanie uległości stworzyły idealne środowisko startowe dla fizycznego udomowienia. I tu dochodzimy do najnowszego, głośnego badania z północnej części Stanów Zjednoczonych: „Tracking domestication signals across populations of North American raccoons [...]”. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy miejski tryb życia zostawił już fizyczny ślad na tych zwierzętach. Analizując zdjęcia z platformy iNaturalist, badacze wyselekcjonowali i zmierzyli 249 czaszek szopów. Zestawiając osobniki „miejskie” z „dzikimi”, odkryli, że u szopów miejskich wskaźnik wielkości czaszki jest mniejszy, co w praktyce oznacza skracanie się pyska. (W analizie matematycznej wykluczono wpływ klimatu, potwierdzając, że to właśnie miejskie środowisko wymusiło te zmiany). Krótszy pysk to z kolei klasyczny, podręcznikowy sygnał postępującego zespołu udomowienia.

Szopy stają się więc bystrzejsze, spokojniejsze i zmieniają się fizycznie, by łatwiej koegzystować z człowiekiem. Więc, czy możemy już założyć, że w niedalekiej przyszłości te zamaskowane stworzenia zastąpią w domach koty czy psy? Odpowiedź jest jedna - nie mam bladego pojęcia, ale bardzo bym chciał, żeby tak było. Linki do badań: Wild raccoons demonstrate flexibility and individuality in innovative problem-solving - https://royalsocietypublishing.org/rspb/article/291/2027/20240911/104668/Wild-racco ons-demonstrate-flexibility-and Tracking domestication signals across populations of North American raccoons (Procyon lotor) via citizen science-driven image repositories - https://link.springer.com/article/10.1186/s12983-025-00583-1 Environmental, individual and social traits of free-ranging raccoons influence performance in cognitive testing - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9637273/

Polformance

  • Instagram
  • Facebook
  • YouTube

©2023 wykonanie Polformance. Stworzono przy pomocy Wix.com

bottom of page